Leybeek

De Leybeek is een smalle, kronkelende beek in het Haarlemmermeergebied, waar het water traag door een natuurlijk dal stroomt, omringd door riet, wilgen en oude eiken. Wat deze plek bijzonder maakt, is dat het een van de weinige onverharde, vrij toegankelijke waterlopen in de regio is — geen beton, geen jachthavens, alleen maar water dat zich een weg baant door een landschap dat nog steeds herinnert aan de oude veenweidecultuur. Hier vind je geen massatoerisme, maar wel een plek waar je echt alleen kunt zijn: perfect voor een spontane duik, een stille wandeling langs de oevers of gewoon om op een boomstam te zitten en naar het riet te luisteren. De beek is ook een hotspot voor vogelaars — in de lente hoor je de roerdomp roepen, en in de herfst zie je soms een ijsvogel langs schieten. Let wel op: het water is koud, zelfs in de zomer, en de oevers zijn modderig — dit is geen strand, maar een stukje ongetemd Nederland.

Om bij de Leybeek te komen, rij je vanaf Haarlem via de N243 richting Vogelenzang (ongeveer 15 minuten). Parkeer je auto bij de Vogelenzangseweg 120 (gratis, maar beperkt aantal plekken — kom voor 10u als je zeker wilt dat er nog ruimte is). Vanaf daar loop je 5 minuten over een zandpad langs een oude boerderij, en dan zie je het water al glinsteren tussen het riet. Geen bordjes, geen toeristische routes — je volgt gewoon het geluid van het water. Neem stevige schoenen mee, want de oevers zijn drassig, en als je wilt zwemmen, neem dan een handdoek en een dikke jas voor erna (het water komt uit het grondwater en blijft rond de 14-16°C, zelfs in augustus). Er zijn geen officiële zwemgebieden, maar locals weten dat je bij de bocht bij de oude wilg (ongeveer 300m na de parkeerplaats) het diepste deel vindt — ongeveer 1,5 meter diep, met zandbodem.

Het beste moment om naar de Leybeek te gaan is vroeg in de ochtend (voor 9u) of laat in de middag (na 16u), als de zon laag staat en het water een gouden gloed krijgt. In de lente (mei-juni) is het water het helderst, en in de herfst (september-oktober) zijn de oevers het mooist — het riet kleurt geel, en soms zie je een zwarte ooievaar op jacht. Mijd de zomerweekenden (juli-augustus), want dan trekt het water af en toe dagjesmensen die denken dat het een "natuurlijk zwembad" is — het is er niet vies, maar het is ook geen gechloreerd bad. Winter? Ja, hoor — als het niet vriest, is het water nog steeds toegankelijk, maar dan wel ijskoud (10-12°C). Neem in elk geval een thermoskan met thee mee.