Buiten activiteiten
Amsterdamse Waterleidingduinen Bentveld
Amsterdamse Waterleidingduinen Bentveld
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs83Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘leuk dagje uit’-plek, maar een ruig, stil gebied waar je écht alleen kunt zijn — als je weet waar je moet lopen. De meeste mensen blijven bij de ingang hangen, maar wie 20 minuten doorloopt, vindt verborgen meertjes en verlaten waterbassins waar je uren kunt zitten zonder een mens te zien. Niet voor: gezinnen met kleine kinderen (te veel zand, te weinig schaduw), hardlopers (oneffen terrein) of mensen die ‘wat te doen’ willen (er is geen café, geen speeltuin, alleen natuur). ”
Over deze activiteit
De Amsterdamse Waterleidingduinen Bentveld zijn een 1.200 hectare groot natuurgebied waar de stad Amsterdam haar drinkwater haalt — en waar jij tussen de zandverstuivingen, heidevelden en oude waterleidingtunnels kunt verdwalen. Dit is geen gewoon bos: hier liggen verborgen waterreservoirs uit 1900, zeldzame vogels zoals de zilverreiger en rode wouw, en mysterieuze duinpanmeertjes die alleen lokale wandelaars kennen. Het gebied is een levend laboratorium waar Waternet nog steeds experimenteert met duurzame waterwinning, en waar je soms een boswachter tegenkomt die je een botje of veer laat identificeren (ja, echt — ze hebben een spreekuur!). De combinatie van industriële geschiedenis, wilde natuur en absolute stilte maakt het uniek: je loopt hier tussen de hoogste duinen van Noord-Holland, maar ook langs de oudste waterleiding van Nederland (gebouwd in 1883).
Hoe kom je er? Pak de bus 85 vanaf Haarlem Centraal (richting Zandvoort, uitstappen bij Bentveld, Duinrand), of rij met de auto via de N201 (parkeer bij Parkeerterrein De Zilk, €3,50 per dag, betaalbaar via app Parkeermeter Haarlemmermeer). Fietsers nemen de N201-fietspad (15 min vanaf Haarlem-Noord) of de Duinrandroute (asfalt, maar met zandpaden die je fiets soms in een tractor veranderen). Let op: Het gebied is gratis, maar je moet je verplicht registreren bij een van de drie ingangen (De Zilk, Panneland of Naaldenveld) — neem je ID mee, ze controleren soms. Eenmaal binnen: neem de kaart mee (of download de Waternet Duinen-app), want zonder loop je kans om verdwaald te raken in de zandverstuivingen bij Bentveld Noord (geen bereik, geen mensen).
Het beste moment is vroeg in de ochtend (voor 9 uur) of laat in de middag (na 15 uur) — dan zijn de zandpaden nog koel (in de zomer brandt de zon genadeloos op het witte zand) en zijn de vogels het actiefst (de zilverreigers jagen bij zonsopgang). Herfst (september-oktober) is magisch: de heide kleurt paars, de paddenstoelen schieten uit de grond, en de waterleidingtunnels (bij ingang Panneland) ruiken naar vochtig beton en tijd. Winter? Ja, maar alleen als je sneeuw op de duinen wilt zien — dan is het hier uitgestorven en bijna sprookjesachtig. Mijd juli-augustus als je rust zoekt: dan zitten de picknicktafels bij De Zilk vol met dagjesmensen en staan de parkeerplaatsen vol met campers.
Insider Tips
💡
Kom voor 9 uur ’s ochtends bij ingang Panneland en loop direct naar het oude pompstation (rood baksteen, half verborgen in de duinen) — daar staat vaak een boswachter die je mee kan nemen naar de ondergrondse waterleidingtunnels (normaal gesproken gesloten voor publiek). Vraag naar ‘de geheime put’ bij de zandverstuivingen: een 100 jaar oude waterput waar nog steeds helder drinkwater uit komt.
💡
Neem een oude kaart (of de app Waternet Duinen) en volg het paadje achter het Naaldenveld (niet het hoofdpad!) — na 1,5 km kom je bij ‘t Venneke, een vergeten duinpanmeertje waar in de zomer libellen dansen en waar je geen andere mensen ziet. Let op: het pad is onverhard zand, dus geen hakken.
💡
In september (na de eerste regen) schieten er witte paddenstoelen op bij de oude dennenbossen (zone 3 op de kaart). Pluk ze voor 10 uur, want dan zijn ze het versst. Boswachters zeggen dat het ‘duinridders’ zijn — eetbaar, maar alleen als je ze kent (neem een gids mee).
💡
Bij ingang De Zilk staat een oude waterleidingkraan (groen, roestig) — draai hem open (het lukt echt) en je hoort het water uit 1920 door de buizen stromen. Doe het voor 8 uur, dan is er nog druk in de leidingen. Niet doen als het vriest — dan bevriest de kraan.
✓ Perfect voor
- Iemand die **écht alleen wil zijn** en geen andere mensen wil zien (zelfs geen honden).
- Natuurfotografen die **zeldzame vogels** (zilverreiger, rode wouw) of **mysterieuze landschappen** (verlaten waterbassins, zandverstuivingen) willen vastleggen.
- Geschiedenisliefhebbers die **de oude waterleidinginfrastructuur** (tunnels, pompstations, kraanhuizen) willen verkennen — er liggen hier **stukken 19e-eeuwse techniek** verborgen in de duinen.
✗ Skip als
- Geen **gezinnen met kinderen onder 10** — te veel zand, te weinig schaduw, en de paden zijn soms te steil voor buggy’s.
- Geen **hardlopers of mountainbikers** — het terrein is **oneffen zand en losse stenen**, en er zijn **veel wandelaars** op de smalle paden.
- Geen **‘wat kunnen we hier doen?’-mensen** — er is **geen café, geen speeltuin, geen winkeltje**. Als je ‘activiteiten’ zoekt, ga naar de Kennemerduinen.
Praktische informatie
Veelgestelde vragen
Is het gebied écht gratis? Ik zag iets over een ‘toegangskaart’?
Ja, het is gratis, maar je moet je verplicht registreren bij een van de drie ingangen (De Zilk, Panneland of Naaldenveld). Neem je ID mee (paspoort/rijbewijs), want ze controleren soms. Je krijgt een tijdstempel en moet voor zonsondergang weer buiten zijn. Geen entreebewijs, maar wel een app-versie (download Waternet Duinen voor offline kaarten).
Kun je hier écht drinkwater uit de grond halen, zoals in de verhalen?
Ja! Bij de zandverstuivingen (zone 2 op de kaart) liggen oude putten waar nog steeds helder drinkwater uit komt. De boswachters wijzen je erheen — maar drink het niet zomaar: het is veilig, maar smaakt naar ijzer en kalk. In de zomer is het water koeler dan in een flesje (lokale truc: vul je flesje bij de put bij Panneland en neem het mee voor de wandeling).
Waarom ruikt het soms naar ‘rotte eieren’ in de duinen?
Dat is waterstofsulfide — een gas dat vrijkomt bij de natuurlijke zuivering van het water in de duinen. Het gebeurt vooral na regen (september-oktober) en is harmless, maar wel stinkend. De boswachters noemen het ‘duinwind’. Als je het ruikt, loop dan naar de hogere duinen (bijvoorbeeld bij Bentveld Noord) — daar waait het weg.
Mag je hier kamperen of een vuurtje stoken?
Nee, kamperen is verboden (behalve voor scoutinggroepen op het labelterrein). Vuur maken is alleen toegestaan op de officiële vuurplaats bij ingang De Zilk (gratis hout ligt er, maar neem je eigen aanmaakblokjes mee). Wild kamperen levert een boete van €120 op — en de boswachters patrouilleren met drones. Uitzondering: In december mag je 1x per jaar (tijdens de Duinen in Winter-event) een kleinet vuurtje stoken op de aangewezen plekken (check de Waternet-app voor data).
Zijn er toiletten? En waar kan ik water vullen?
Ja, er zijn droogtoiletten bij alle drie ingangen (De Zilk, Panneland, Naaldenveld) — geen wc-papier meenemen, er liggen bakjes met zaagsel. Water vullen? Bij ingang De Zilk staat een kraan met drinkwater (naast het toiletgebouw), en bij Panneland kun je water uit de oude putten halen (zie tip boven). Neem een lege fles mee — er zijn geen winkels in het gebied.