Buiten activiteiten
Amsterdamse Waterleidingduinen
Amsterdamse Waterleidingduinen
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs83Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘instagrammable’ duinpan met hippe foodtrucks, maar een ruig, authentiek stuk Nederland waar je écht alleen bent met de natuur. Als je drukte, winkels of georganiseerde activiteiten zoekt, ga liever naar de Kennemerduinen. Hier is het stil, wild en soms zelfs een beetje eng – perfect voor wie even weg wil uit de stad, maar niet voor wie verwacht dat er ‘wat te doen’ is. ”
Over deze activiteit
De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn het oudste drinkwaterwingebied van Nederland (sinds 1853) en een 3400 hectare groot natuurparadijs tussen Zandvoort en Noordwijk. Wat dit gebied uniek maakt, is de combinatie van wilde, ongerepte duinen, zeldzame vogels (zoals de zilverreiger en rode wouw) en de historische waterwinning die hier nog steeds plaatsvindt. Je wandelt hier niet alleen door een van de grootste duingebieden van Nederland, maar ook door een levend laboratorium waar drinkwater voor Amsterdam wordt gezuiverd door zand en zon. De duinen zijn een Natura 2000-gebied, wat betekent dat het een van de meest beschermde en biodiverse plekken van Nederland is. Daarnaast vind je er verborgen waterreservoirs, oude pompstations en zelfs een ondergrondse waterleiding die je kunt bezoeken.
Om er te komen, neem je het best de bus (lijnen 85, 86 of 88 vanaf Amsterdam CS of Haarlem) en stap je uit bij halte De Zilk of Panneland. Vanaf daar is het 5-10 minuten lopen naar de ingangen. Parkeergelegenheid is er ook, maar betaald (€3,50 per uur bij De Zilk, gratis bij P+R Noordwijk-Zuid, 15 min lopen). Het gebied is gratis toegankelijk, maar als je de ondergrondse waterleiding wilt bezoeken, kost dat €7,50 (volwassenen) of €3,50 (kinderen). Vergeet je wandelschoenen niet – het terrein is een mix van zandpaden, graslanden en soms los zand, en er zijn geen geasfalteerde paden. Toiletten en een klein restaurant (Café Duinrust) vind je bij ingang De Zilk. Fietsen mag, maar alleen op aangewezen paden (let op bordjes).
Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (voor 10 uur) of laat in de middag (na 15 uur), wanneer het rustig is en de kans op vogelspotten het grootst. In het voorjaar (april-mei) bloeien de duinen uitbundig, en in de herfst (september-oktober) zijn de kleuren spectaculair. Winter is ook mooi, maar dan kan het winderig en modderig zijn. Vermijd weekends in de zomer (juli-augustus), want dan is het druk met dagjesmensen. Als je zonondergang wilt zien, ga dan naar het uitkijkpunt bij Duinvis – maar wees voorbereid op muggen in de schemering.
Insider Tips
💡
Kom voor 9 uur bij ingang Panneland en loop direct naar het verborgen pad achter het oude pompstation (volg de bordjes ‘Duinvis’). Hier zie je reigers en kiekendieven op nog geen 10 meter afstand – maar maak geen geluid, anders vliegen ze weg.
💡
Neem de route langs de ‘Duinvis’-watertoren (start bij De Zilk) en kijk uit naar de gele bordjes met ‘waterwinning’. Bij kilometerpaal 3 vind je een vergeten betonnen put uit de jaren 50 – een overblijfsel van de oude waterleiding. Fotografeer het voor 11 uur, dan staat de zon er perfect op.
💡
In september zijn er nachtexcursies (aanmelding verplicht via Waternet) waar je vleermuizen en uilen hoort jagen. Neem een thermoskan thee mee, want het wordt koud – en draag donkere kleding, anders zie je de dieren niet.
💡
Bij Café Duinrust (De Zilk) bestel je koffie in een meeneembeker en loop je naar het zandpad achter het terras. Na 50 meter vind je een verlaten houten bankje met uitzicht over de duinvallei – nobody knows it, maar het is de beste plek voor zonsopgang.
✓ Perfect voor
- Wie **échte stilte** zoekt en geen andere mensen wil tegenkomen (behalve een enkele vogelaar).
- Natuurliefhebbers die **zeldzame vogels, insecten of planten** willen spotten zonder toeristische drukte.
- Fotografen die **ruige, ongerepte landschappen** willen vastleggen (geen gefilterde duinpan, maar echte wildnis).
✗ Skip als
- Gehandicapten of ouderen — **geen verharde paden, veel zand en hellingen**.
- Families met jonge kinderen (behalve als je **specifiek** op zoek bent naar een **avontuurlijke, ongerepte** omgeving).
- Wie verwacht dat er **restaurants, winkels of georganiseerde activiteiten** zijn (behalve een klein café en af en toe een vogelexcursie).
Praktische informatie
Veelgestelde vragen
Is het gebied echt gratis? Ik zag iets over een ‘toegangskaart’ op de website.
Het wandelen in de duinen is altijd gratis. De ‘toegangskaart’ (€7,50) is alleen nodig als je de ondergrondse waterleiding wilt bezoeken (een korte rondleiding met een gids). Zonder kaart loop je gewoon het duin in – maar dan mis je de verborgen waterreservoirs en de verhalen over de waterwinning.
Kan ik hier fietsen? En zijn er goede routes?
Ja, maar alleen op aangewezen paden (gemarkeerd met witte fietsborden). De beste route is van De Zilk naar Panneland (zo’n 8 km heen en terug), maar vermijd het losse zand – dat is zwaar trappen. Neem brede banden mee, want normaal fietsenwielen zakken weg. Parkeergelegenheid voor fietsen is bij beide ingangen (gratis).
Zijn er toiletten? En waar kan ik water kopen?
Ja, toiletten zijn er bij ingang De Zilk (gratis) en bij Café Duinrust. Water kun je kopen in het café (€1,50 per flesje), maar neem zelf een fles mee – in de zomer is het café soms gesloten. Er zijn geen automaten in het gebied.
Is het veilig om alleen te gaan? Ook ’s avonds?
Overdag is het volkomen veilig – je komt vooral wandelaars en vogelaars tegen. ’s avonds is het stil en donker, maar niet gevaarlijk. Wel goed voorbereiden: neem een zaklamp mee (er zijn geen straatlantaarns) en blijf op de paden (er zijn zandverstuivingen waar je kunt verdwalen). In de winter kan het glad zijn door vorst.
Kan ik hier picknicken? En waar mag dat?
Ja, maar alleen op aangewezen plekken. De beste plek is het grote duinplateau bij kilometerpaal 2 (route De Zilk → Duinvis). Niet in de duinvalleien of bij de waterreservoirs – dat is verboden. Neem je afval mee, want er zijn geen prullenbakken. In de zomer zijn er soms wespennesten, dus kijk uit waar je je deken neerlegt.