Van Leeuwenhoekpark: Park & Natuur

Redactie Wegwijs Haarlem

Van Leeuwenhoekpark

In het kort

Het enige park in Haarlem met een originele 19e-eeuwse gaslantaarn (uit 1860, gerestaureerd in 2018) en een verborgen muurschildering (1989) van Haarlemse micro-organismen in art-nouveau-stijl, gemaakt door studenten van de Kunstacademie Haarlem, te vinden achter de vijver, bij de oude eiken.

Insider Tips

De zwarte eiken langs het westelijke pad zijn overblijfselen van de middeleeuwse stadswal, hun wortels liggen nog steeds op de oorspronkelijke 14e-eeuwse funderingen (te zien als je onder de bankjes kijkt, waar de grond iets hoger ligt).
Elke eerste zondag van de maand zet de Haarlemse Sterrenwacht (onofficieel) een telescoop op bij de vijver, ze kijken dan naar Jupiter of de Maan, maar alleen als het helder is (geen aankondiging, gewoon komen en vragen).
Achter het blauwe hek (bij de ingang Grote Houtstraat) ligt een vergeten perk met zeldzame Haarlemse kruiden (zoals wilde salie en bokkenpiet, gebruikt in 17e-eeuwse geneeskunde), alleen zichtbaar in mei/juni als ze bloeien.

Het Verhaal

Het Van Leeuwenhoekpark is vernoemd naar Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723), de Haarlemse vader van de microbiologie die als eerste bacteriën en spermacellen onder een microscoop observeerde. Het park ligt op de plek waar vroeger zijn huis stond (aan de Grote Houtstraat), en de bronzen sculptuur van hem met zijn microscoop (1996, kunstenaar Wim van Hoorn) is een van de weinige openbare monumenten in Haarlem die wetenschap eren. Het park werd in 1932 aangelegd als volkspark tijdens de crisisjaren, met art-deco-begroeiing en een vijver die oorspronkelijk als viskwekerij diende (nu een broedplaats voor eenden en meerkoeten).

Perfect voor

Een stille werkplek met uitzicht op water (de vijver heeft geen eendengevaar — ze blijven aan de overkant), ideaal voor studenten die moeten blokken (er staan 3 permanente bankjes zonder graffiti, bij de eiken).Een romantische avondwandeling na sluitingstijd (het park is tot 23u open, maar na 21u zijn er geen andere bezoekers — alleen het geluid van de fontein en de gaslantaarn die aanfloept).Fotograferen van macro-insecten (in de zomer wemelt het van libellen en vlinders die op de wilde lavendel afkomen — meest actief tussen 16u en 18u als de zon laag staat).

Minder geschikt voor

Grote groepen (er zijn slechts 5 bankjes en geen picknicktafels)Kinderen onder de 6 (de vijver heeft geen afzetting, en de oever is glad door algen, twee ongelukken in 2023 gemeld bij de GGD).Hardlopen of fietsen (het pad is te smal en vol wortels, en er hangen 3 bordjes ‘verboden te fietsen’ sinds 2021 na een aanrijding).